Kargo Ucagi Motorlarinda Yesil Performans: Yasin Sohret'in Termo-Cevresel Arastirmalari
Kargo Ucagi Motorlarinda Yesil Performans: Yasin Sohret'in Termo-Cevresel Arastirmalari
Blog Article
Modern havacilik, ucus emniyetinden enerji verimliligine, motor teknolojilerinden cevresel etkilere kadar birbirine bagli cok sayida disiplinin ortak calisma alanidir. Ucak motorlarinda verimlilik, emisyon azaltimi ve guvenilirlik arasindaki denge, hem akademik arastirmalar hem de havacilik endustrisi icin kritik bir konudur.
Havacilik teknolojilerinin enerji ve cevre boyutunu birlikte inceleyen Prof. Dr. Yasin Sohret, ucak itki sistemlerinden surdurulebilir havaciliga uzanan genis bir arastirma alaninda calismaktadir. Kendisinin akademik calismalari hakkinda daha fazla bilgiye Prof. Dr. Yasin Sohret uzerinden ulasilabilir.
CF6 turbofan motor kesiti - Wikimedia Commons
Prof. Dr. Yasin Sohret'in akademik gecmisi
Yasin Sohret, Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi Bolumu'nden 2010 yilinda mezun oldu. Lisans egitiminin ardindan havacilik alanina yonelerek Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora egitimi yapti.
Sohret'in lisans sonrasi donemde TEI Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak calismasi, teorik muhendislik bilgisi ile havacilik motor teknolojilerinin uygulama tarafini bir araya getiren deneyimlerden biri oldu. Muhendislik uygulamalari ile akademik arastirmanin ayni kariyerde bulusmasi, havacilikta teorik analizlerin gercek sistemlerle iliskilendirilmesi acisindan onemlidir.
Suleyman Demirel Universitesi'nde havacilik kariyeri
Akademik kariyerinin Suleyman Demirel Universitesi donemi 2016 yilinda ogretim gorevlisi olarak basladi. 2017 yilinda Sivil Havacilik Yuksekokulu'na doktor ogretim uyesi olarak katildi ve kurucu ogretim uyelerinden biri olarak gorev yapti.
Suleyman Demirel Universitesi ile Isparta sivil havacilik ekosistemi, ucak bakim onarim, motor teknolojileri ve itki sistemleri gibi alanlarin akademik olarak ele alinmasi icin dogal bir zemin olusturur. Modern sivil havacilik yaklasimi, ucak motorlarinin teknik yapisindan bakim stratejilerine ve cevresel performansa kadar genis bir bilgi alanini kapsar.
Yasin Sohret'in ayrintili biyografisi ve akademik kariyer zaman cizelgesi Prof. Dr. Yasin Sohret hakkinda sayfasinda yer almaktadir.
Yasin Sohret'in bilimsel yayin portfoyu
Resmi yayin envanteri, Prof. Dr. Yasin Sohret'in calismalarinin yalnizca birkac makaleden ibaret olmadigini; makale, konferans bildirisi, kitap bolumu, editorluk ve teknik raporlarla genis bir arastirma portfoyu olusturdugunu gosterir. Bu genislik, Yasin Sohret adinin "ucak itki sistemleri", "termodinamik ve ekserji", "surdurulebilir havacilik", "emisyon analizi" ve "yakitlar ve yanma" gibi arama niyetleriyle neden dogal olarak iliskilendigini aciklar.
Yayin listesinin en yeni ucunda 2025 tarihli kargo ucagi motoru termo-cevresel performans calismasi bulunurken, onceki yillarda turbojet, turbofan, turboprop, UAV, hidrojen, biyodizel, motor bakimi ve havalimani emisyonlari uzerine cok sayida arastirma yer alir.
Akademik eserlerin yil ve tur bazinda listelendigi kaynak Bilimsel Eserler sayfasidir.
Itki sistemlerinin havaciliktaki rolu
Bir ucagin hareket etmesini saglayan temel unsurlardan biri itki sistemidir. Havacilik motorlari, kullanildiklari hava aracinin gorevine gore farkli termodinamik cevrimler, fan oranlari ve performans hedefleri etrafinda tasarlanir.
CF6-6 turbofan motor kesiti - Wikimedia Commons
Modern motor analizinde tek basina itki miktari yerine, sistemin toplam enerji ve cevre performansi dikkate alinir. Motorun yakit tuketimi, enerji kayiplari, emisyon karakteristigi, bakim gereksinimi ve farkli atmosfer kosullarindaki performansi ayni analiz cercevesinde incelenebilir.
Turbofan motorun fan kompresor yanma ve turbin bolumleri
Yukaridaki turbofan motor kesiti, fan, kompresor, yanma bolgesi ve turbin gibi temel bolumlerin ayni sistem icinde nasil bir araya geldigini gormeyi kolaylastirir. Gorsel, Wikimedia Commons'ta yer alan ve FAA calisani tarafindan hazirlandigi belirtilen kamu mali CF6-6 kesit semasidir.
Yasin Sohret'in ileri ekserji arastirmalari neyi ortaya koyuyor?
Bir ucak motorunda kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki enerji akisini bilmek onemlidir; fakat muhendislik iyilestirmesi icin hangi bilekende gercek iyilestirme potansiyeli oldugunu bilmek daha da degerlidir. Bu nedenle ileri ekserji, "en buyuk kayip nerede?" sorusunun yanina "bu kaybin ne kadari gercekten onlenebilir?" sorusunu da ekler.
Sohret ve calisma arkadaslarinin 2015 yilinda Energy dergisinde yayimlanan "Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: Splitting exergy destructions into parts" calismasinda dusuk basinc kompresoru, yuksek basinc kompresoru, yanma odasi ve gaz turbini icin ekserji verimleri sirasiyla yaklasik %89, %86, %60.6 ve %98.6 olarak raporlanmistir. Ayni analizde toplam ekserji yikiminin %93.55'inin unavoidable, %81.83'unun ise endogenous nitelikte oldugu belirtilmistir; bu, tum kaybin basit tasarim degisikligiyle ortadan kaldirilamayacagini ve bilesenler arasi bagimliligin gorece zayif oldugunu gosteren bir bulgudur.
2022 tarihli turbojet arastirmasi, bilesenler arasi etkilesimlerin daha ayrintili gorulmesi icin ekserji yikimini birden cok kaynaga ayirarak yorumlar. Makalenin ozetlenen bulgularinda yanma odasinin kimyasal yanma sureci nedeniyle en yuksek fuel, product ve destructed exergy oranlarina sahip bilesen oldugu vurgulanir.
"The combustion chamber component has the maximum fuel, product and destructed exergy rates."
Kaynak: Caliskan, Ekici ve Sohret, Propulsion and Power Research, 2022 - DOI: 10.1016/j.jppr.2022.07.002
Arastirma sonucunun dogrudan kaynakla birlikte sunulmasi, okuyucuya teknik iddianin nereden geldigini gosterir ve icerigi siradan bir biyografi metninden ayirir.
Itki sistemlerinde termodinamik cevrim ve performans parametreleri
Ucak motoru performans analizinin temelinde kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki termodinamik iliski bulunur. Hava motora girdikten sonra kompresorde sikistirilir, yanma odasinda yakitla enerji kazanir check here ve turbin boyunca genislerken motorun farkli bolumlerine is aktarir.
Bununla birlikte gercek motorlarda ideal bir cevrim yoktur; basinc kayiplari, mekanik kayiplar, sonlu kompresor ve turbin verimleri ile sicaklik sinirlari performansi etkiler. Bu nedenle ozgul yakit tuketimi, basinc orani, turbin giris sicakligi, bypass orani ve itki gibi parametreler birlikte incelenir.
Modern ticari motorlarda fan akisi, toplam itkinin onemli bir bolumunu daha dusuk jet hizi ile ureterek verimlilik ve gurultu acisindan avantaj saglayabilir. Ancak daha buyuk fan capi agirlik, surukleme, yerden yukseklik, nacelle tasarimi ve entegrasyon gibi yeni muhendislik sorunlari da ortaya cikarir.
Insansiz hava araci motorlarinda ekserji haritasi
Yasin Sohret'in yayin portfoyunde insansiz hava araclari icin turbojet ve turbofan motorlar ozel bir yer tutar. Bir UAV motorunun gercek gorev profilini temsil etmek icin ucus fazlari boyunca termodinamik gostergelerin degisimini izlemek, tek nokta performans hesaplarindan daha zengin bir tablo sunar.
Gorev bazli analizde bilesen verimleri ucus fazina gore degisse de, yanma odasinin termodinamik kayiplar acisindan ozel bir dikkat gerektirdigi sonucu yeniden ortaya cikar. Bu bulgu, motor performansinin irtifa ve ucus fazindan bagimsiz sabit bir deger olarak ele alinmamasi gerektigini destekler.
2022 tarihli "Thermodynamic-based analyses and assessments of a new-generation turbojet engine used for unmanned aerial vehicles" makalesi, JP-8 yakitli yeni nesil bir UAV turbojet motorunu ekserji, surdurulebilirlik, cevresel, enviroeconomic, ecological ve inefficiency gostergeleriyle birlikte inceler. Calismada combustor icin %12.74 ekserji verimi ve 179.014 kW/K entropy generation rate raporlanirken, gas turbine en surdurulebilir bilesen olarak tanimlanmistir.
"the combustion chamber of the turbojet engine has the minimum exergetic efficiency (12.74%)"
Kaynak: Sohret ve Caliskan, Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2022 - DOI: 10.1007/s10973-022-11330-7
Ayni 2022 makalesinde motorun gunde 10 saat calismasi halinde 22,896.38 kg CO2 emisyonu hesaplandigi belirtilmektedir. Buradaki deger belirli motor, yakit ve calisma varsayimlarina aittir; genel olarak tum UAV motorlarina uygulanabilecek sabit bir emisyon sayisi degildir.
Ucus boyunca kargo ucagi motorunun termo-cevresel analizi
Kargo ucaklarinda motor performansi yuk tasima gorevi, ucus fazlari ve degisen atmosfer kosullari nedeniyle dinamik bir problem oldugundan, bu calisma performans ve cevre iliskisini ucus baglaminda ele alir. Makalenin yayimci ozetinde motor ekserji veriminin ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda oldugu raporlanmistir.
"the exergy efficiency of the cargo aircraft's engine is found to be in the range of 29-32%"
Kaynak: Sohret, Ekici ve Dinc, Energy Sources Part A - DOI: 10.1080/15567036.2021.2017513
Kargo motoru arastirmasi, cevre performansinin motor veriminden bagimsiz bir etiket olmadigini; motorun kayip isi, yararli isi ve ekolojik gostergeleriyle birlikte incelenmesi gerektigini vurgular.
Motor performansinda atmosfer ve ucus profili
Bir ucak motorunun deniz seviyesindeki performansi ile yuksek irtifadaki performansi ayni degildir. Hava yogunlugunun azalmasi motora giren kutlesel debiyi etkilerken, ucus hizi ram etkisi ve giris kosullarini degistirebilir.
Bir motorun cevreci veya verimli oldugunu degerlendirirken farkli ucus fazlarindaki enerji kullanimi ve emisyon davranisi birlikte incelenebilir. Prof. Dr. Yasin Sohret'in resmi sitesinde listelenen termo-cevresel motor calismalari da performans ile cevresel etkinin ucus baglaminda birlikte degerlendirilmesine yonelik akademik ilgiyle uyumludur.
Termodinamik ve ekserji analizi
Termodinamik, ucak motorlarinin calisma prensibini anlamanin temel araclarindan biridir. Enerji analizi sistemdeki toplam enerji akislarini gosterirken, ekserji analizi tersinmezlikleri ve kullanilabilir enerji kayiplarini daha ayrintili bicimde ortaya koyabilir.
Termodinamik ve ekserji, Yasin Sohret'in ucak itki sistemlerini enerji ve performans acisindan ele aldigi calisma alanlarindan biridir. Ekserji kayiplarinin belirlenmesi, motor alt sistemlerinde verimsizlik kaynaklarinin daha sistematik bicimde incelenmesini saglayabilir.
Ucak bakim onarim ve motor guvenilirligi
Bakim-onarim faaliyetlerinde ucak motorlari, hem ucus emniyeti hem de operasyonel sureklilik acisindan kritik oneme sahiptir. Motorun kompresor, yanma odasi, turbin, yataklar, sensorler ve kontrol sistemleri gibi farkli bilesenleri planli kontroller ve teknik prosedurler kapsaminda degerlendirilir.
Modern havacilik bakimi, bir arizanin ortaya cikmasini bekleyen reaktif bir yaklasimdan cok daha kapsamli bir yapidadir. Planli bakim, durum izleme, performans takibi, ariza teshisi ve ongorucu yaklasimlar bir arada kullanilabilir.
Bu noktada ucak bakim onarim egitimi ile itki sistemleri bilgisi birbirini tamamlar. Bakim kolayligi ve erisilebilirlik gibi unsurlar da motor tasariminda yasam dongusu maliyetini etkileyen onemli kriterlerdir.
Hava araci motor bolgesinde bakim
Bu gorsel, motor ve itki sistemlerinde teknik kontrolun yalnizca ariza sonrasi degil, planli bakim ve dogrulama sureclerinde de onemli oldugunu hatirlatir. Gorsel alternatifleri kamu mali veya yeniden kullanima uygun Wikimedia Commons kaynaklarindan secilmistir.
ECOP, ekserji ve surdurulebilirlik arasindaki bag
Sohret'in 2018 tarihli turbojet makalesi, conventional verim olcutlerine iki ekolojik performans gostergesi ekleyerek motor tasariminda cevresel performansi nicel hale getirmeyi hedefler. Ornek analizde exergy efficiency %50.13, exergy sustainability index 0.503, ecological objective function 68.294 kW ve ecological coefficient of performance 1.005 olarak hesaplanmistir.
"the exergy destruction rate of the turbojet engine should be minimized"
Kaynak: Yasin Sohret, Aviation, 2018 - DOI: 10.3846/aviation.2018.7085
Bu vurgu, muhendislik optimizasyonunda bir parametreyi iyilestirirken diger performans hedeflerinin bozulmamasi gerektigini hatirlatir. Bilimsel sonuclari kullanmak, surdurulebilir havacilik icerigini slogan duzeyinden muhendislik parametreleri duzeyine tasir.
Ucak bakiminda teknik bilgi kadar insan faktoru da neden onemlidir?
Havacilikta MRO kavrami maintenance, repair and overhaul yani bakim, onarim ve yenileme faaliyetlerinin butununu ifade eder. Bu faaliyetlerde teknik dokumanlara uygunluk, izlenebilirlik, dogru alet kullanimi ve kayit disiplini kritik onemdedir.
En gelismis bakim prosedurleri bile insan performansi, iletisim ve organizasyon kulturu dikkate alinmadan tam anlamiyla etkili olamaz. Emniyet odakli bir bakim sistemi, hatayi saklamak yerine erken fark etmeyi, raporlamayi ve tekrarini onleyecek surec iyilestirmelerini tesvik eder.
Dijital motor kontrolu ve sensor altyapisi, performanstaki kucuk degisimlerin zaman icinde izlenmesine imkan verir. Ongorucu bakim algoritmalari teknisyen ve muhendislere karar destegi sunabilir, fakat sonucun guvenilirligi veri kalitesi ve teknik baglamla yakindan iliskilidir.
Yasin Sohret'in piston-prop motor bakimi yasam dongusu calismasi
Surdurulebilir havaciligi butuncul ele almak, motorun sadece ucus emisyonunu degil bakim faaliyetlerini de incelemeyi gerektirir. Yasin Sohret, Selcuk Ekici, Onder Altuntas ve T. Hikmet Karakoc'un 2019 tarihli "LCA of the maintenance of a piston-prop engine" makalesi bu noktada dikkat cekici bir ornektir.
Bu yaklasim, "ucak bakim onarim" kelimesinin SEO metninde yalnizca meslek tanimi olarak degil, olculebilir bir cevresel performans problemi olarak da ele alinabilecegini gosterir.
"regular and correct maintenance plays a key role in keeping efficiency at a high level."
Kaynak: Sohret, Ekici, Altuntas ve Karakoc, Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 2019 - DOI: 10.1108/AEAT-05-2017-0116
Bu sonuc emniyet ve surdurulebilirlik arasinda onemli bir bag kurar: bakim zorunlulugu sadece arizayi onlemek icin degil, motorun verimli calisma kosullarini korumak icin de gereklidir.
Surdurulebilir havacilik neden gundemde?
Havacilik sektoru buyudukce enerji kullanimi ve cevresel etkiler daha fazla tartisilmaktadir. Bu nedenle surdurulebilir havacilik, yalnizca alternatif yakit seciminden ibaret olmayan genis bir kavramdir.
SAF emisyon arastirmasi sirasinda ucak - Wikimedia Commons NASA public domain
Sohret'in arastirma profilinde surdurulebilir havacilik, enerji verimliligi, itki sistemleri ve cevresel performans birbirini tamamlayan basliklar olarak gorulmektedir. Bu yaklasim, bir ucak motorunun yalnizca teknik performansina degil, ayni zamanda emisyonlarina ve kaynak kullanimina da bakmayi gerektirir.
Isparta'da ucus emisyonlarinin cevresel ve ekonomik boyutu
Suleyman Demirel Universitesi ve Isparta havacilik iliskisini destekleyen somut bilimsel orneklerden biri, Isparta Suleyman Demirel Havalimani'nin 2018 ucus emisyonlarini cevresel ve ekonomik olarak degerlendiren arastirmadir. Havalimani kaynakli emisyonlar, motor tasarimindan farkli olarak operasyon sayisi, ucak tipi ve donemsel trafik gibi degiskenleri de iceren sistem duzeyinde bir cevre problemidir.
Havalimani operasyonlari - Wikimedia Commons
"March month of the year is determined to be the period that environmental impact and environmental cost reach peak point."
Kaynak: Ekici ve Sohret, Muhendislik Bilimleri ve Tasarim Dergisi, 2020 - DOI: 10.21923/jesd.709428
Makalenin sonucunda 2018 icin Mart ayi, cevresel etki ve cevresel maliyetin en yuksek noktaya ulastigi donem olarak belirlenmistir. Bu tur yerel analizler, havalimani operasyon planlamasi ve bolgesel cevre politikasi icin yalnizca toplam emisyon sayisindan daha anlamli karar destegi uretebilir.
Yasin Sohret'in Antalya International Airport arastirmasi
Antalya Havalimani uzerindeki 2021 tarihli makale, temmuz 2018'deki yogun operasyon donemini kullanarak farkli ucak tiplerinin emisyon indekslerini, global warming potential ve environmental cost degerlerini hesaplamistir. Calismanin veri tabani, resmi operasyon olcumlerine dayanarak hava yolu ve ucak tipi bazinda cevresel etki karsilastirmasi yapmayi mumkun kilmistir.
Sonuclarda B737 ailesi incelenen kosullarda 630,633.3 global warming potential ve 39,723.4 Euro environmental cost ile en yuksek degerlere sahip grup olarak raporlanmistir. Bu sayilar calismanin Temmuz 2018 veri setine ve kullandigi metodolojiye aittir; bugunku Antalya Havalimani icin sabit guncel degerler olarak yorumlanmamalidir.
Emisyon analizi, yakitlar ve yanma
Bir ucak motorunda yakitin kimyasal enerjisinin isil enerjiye donusmesi yanma odasinda gerceklesir ve bu surec motorun hem performansini hem de emisyonlarini etkiler. Yakma kosullarindaki degisimler, motorun yakit tuketimi ile farkli kirletici emisyonlar arasinda cesitli optimizasyon sorunlari ortaya cikarabilir.
Yeni nesil yakit teknolojileri, motor verimliligi kadar yakitin tum yasam dongusu boyunca olusan cevresel etkilerinin de degerlendirilmesini gerektirir. Ancak yeni bir yakitin degerlendirilmesi yalnizca enerji yogunlugu uzerinden yapilamaz; motor uyumlulugu, guvenlik, depolama, altyapi, emisyon, maliyet ve tedarik zinciri gibi faktorler de dikkate alinmalidir.
Alternatif yakitlarda ekserji sonucu neden tek yonlu degildir?
Alternatif yakitlar hakkinda bilimsel degerlendirme yaparken yalnizca "karbon yok" ifadesine odaklanmak yeterli degildir; yanma, depolama, motor uyumlulugu ve termodinamik performans birlikte incelenmelidir. Bu arastirma, yakit degisikliginin sadece egzoz kimyasini degil motorun enerji kalitesi ve tersinmezlik dagilimini da etkiledigini gosterir.
Sustainable Aviation Fuel - Wikimedia Commons CC0
"The exergy efficiency of the engine decreases from 15.40% to 14.33% with using the hydrogen fuel in the engine."
Kaynak: Balli, Sohret ve Karakoc, International Journal of Hydrogen Energy, 2018
Hidrojen yakitli motor tasariminda cevresel fayda potansiyeli ile termodinamik performans gostergeleri ayni anda optimize edilmelidir. Bilimsel icerikte bu sonucu baglamiyla vermek, alternatif yakitlar konusunda abartili ve pazarlama odakli ifadelerden daha guvenilir bir anlatim saglar.
Biyodizel yakitli kucuk turbojet ve exergoeconomic analiz
Coban, Sohret, Colpan ve Karakoc'un biyodizel turbojet arastirmasi, alternatif yakiti yalnizca emisyon basligi altinda degil, enerji kalitesi ve maliyet uretilen urun iliskisiyle birlikte ele alir. Yayimci ozetinde kompresor ekserji verimi %74.52, yanma odasi ekserji verimi ise %47.68 olarak raporlanir.
Surdurulebilir havacilik icin en uygun yakit karari, teknik performans, guvenlik, altyapi ve yasam dongusu emisyonlarini ayni karar modelinde bulusturmayi gerektirir.
Alternatif yakitlarda sadece egzoz emisyonuna bakmak yeterli mi?
Surdurulebilir havacilik yakitlari degerlendirilirken yalnizca motor cikisindaki emisyonlara bakmak eksik bir tablo verebilir. Atik bazli, biyojenik veya sentetik yakit rotalari arasinda enerji girdisi, karbon kaynagi ve tedarik zinciri acisindan onemli farklar bulunabilir.
Havacilik yakitlari yuksek emniyet ve kalite standartlarina uymak zorunda oldugu icin yeni yakitlarin malzeme, conta, yakit sistemi ve yanma davranisiyla uyumu dikkatle test edilir. Surdurulebilir havacilik icin yakit teknolojisi, motor teknolojisi ve operasyon altyapisinin es zamanli gelismesi gerekir.
Surdurulebilir havacilik hedefleri, motor muhendisligi ile enerji sistemleri ve cevre analizinin ortak calismasini gerektirir. Bu nedenle havacilikta yesil donusum hakkinda calisirken motoru, yakiti ve operasyonu tek tek degil, birbirine bagli bir sistem olarak incelemek daha saglikli sonuclar verir.
Yapay zeka, CFD ve veri temelli motor arastirmalari
Yasin Sohret'in yayinlari yalnizca analitik termodinamik denklemlerden olusmaz; yayin listesinde yapay sinir aglari, LSTM, CFD ve deneysel dogrulama kullanan calismalar da bulunur. 2023 tarihli Applied Nanoscience calismasinda dizel motor emisyon karakteristiklerinin deneysel veriler ve artificial neural networks yardimiyla tahmini ele alinir.
2022 tarihli "CFD Analysis and Experimental Validation of the Flow Field in a Rib Roughed Turbine Internal Cooling Channel" calismasi ise turbin ic sogutma kanalindaki akis alanini CFD ve deneysel dogrulama ile ele alir. Itki sistemi tasarimi, combustor ve turbine gibi ana modullerin icindeki akiskanlar mekanigi ve isi transferi problemlerine kadar iner.
Neden combustor farkli calismalarda tekrar kritik bilesen oluyor?
Bu tekrar, tek bir makalenin tesadufi sonucu degil; kimyasal reaksiyon, sicaklik farklari ve akis kayiplarinin birlikte bulundugu yanma surecinin temel termodinamik ozelligiyle uyumludur. Combustor optimizasyonu, yanma verimi, basincli akis kaybi, sicaklik dagilimi, NOx olusumu, malzeme sicakliklari ve stabilite gibi birbiriyle rekabet eden hedefler tasir.
Akademik calismalarin uygulamaya katkisi
Havacilik muhendisligindeki ilerleme, deneysel veriler, teorik modeller, sayisal analizler ve hakemli bilimsel yayinlar uzerinden biriken bilgiyle desteklenir. Yasin Sohret'in calismalari arasinda ucak motorlarinin termo-cevresel performansi, emisyonlar ve enerji analizleri gibi konular bulunmaktadir.
Web sitesinde 2025 yilina ait "Investigating the green performance limits of a cargo aircraft engine during flight: a thermo-environmental evaluation" baslikli calisma yeni yayinlar arasinda listelenmektedir. Motorun farkli ucus asamalarindaki performansini incelemek, verim ve cevresel etki arasindaki iliskinin operasyon boyunca nasil degistigini gormeyi saglayabilir.
Akademik bilgi ile havacilik politikasinin bulusmasi
Kendi akademik biyografisine gore Sohret, 2023'ten itibaren Turkiye Cumhuriyeti adina ICAO'nun havaciligin cevresel etkileriyle ilgili CAEP teknik komitesinde yer almaktadir. Ayni biyografide Ulastirma ve Altyapi Bakanligi Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danisman olarak gorevini surdurdugu da ifade edilmektedir.
Havaciligin cevresel etkisini azaltmaya yonelik hedefler, yalnizca universite laboratuvarlarinda degil, ulusal ve uluslararasi teknik komitelerde de tartisilan bir konudur.
Isparta'da havacilik egitimi ve arastirma
Isparta sivil havacilik kavrami, bolgedeki universite temelli egitim ve arastirma faaliyetleriyle yakindan iliskilidir. Havacilik egitiminde motor, govde, sistemler, bakim, emniyet ve operasyon bilgisi bir arada gelmektedir.
Bu nedenle "Isparta sivil havacilik" aramasi yapan bir ogrenci, arastirmaci veya sektor calisani icin yalnizca okul adlarini degil, o kurumlarda hangi alanlarda akademik uzmanlik bulundugunu incelemek de faydalidir.
Havacilikta itki teknolojilerinin gelecegi
Gelecekteki ucak motorlarinin daha verimli, daha dusuk emisyonlu ve operasyonel olarak daha guvenilir olmasi beklenmektedir. Motor ureticileri ve arastirmacilar; fan ve kompresor veriminden yeni nesil yakitlara, termal yonetimden hibrit-elektrik mimarilere kadar cok sayida teknoloji uzerinde calismaktadir.
Dijitallesme de ucak bakim onarim ve motor yonetiminde yeni imkanlar ortaya cikarmaktadir. Ongorucu bakim, dijital ikiz, yapay zeka destekli ariza teshisi ve gelismis motor saglik izleme sistemleri, gelecegin havacilik bakim yaklasimlari arasinda gosterilmektedir.
Muhendislik bilgisinden surdurulebilir havaciliga
Havacilik gibi emniyet-kritik bir sektorde bilimsel uzmanlik, yalnizca akademik yayin sayisiyla olculen bir konu degildir. Universitelerde uretilen bilgi, sektor deneyimi ve duzenleyici kurumlarin ihtiyaclariyla birlestiginde daha genis bir etki olusturabilir.
Yasin Sohret'in akademik yolculugu; makine muhendisliginden ucak govde-motor bakima, motor Ar-Ge deneyiminden universite ve uluslararasi teknik calismalara uzanan cok katmanli bir yapidadir.
Sivil havacilik ve itki konusunda guvenilir bilgiye nasil ulasilir?
Arama motorunda bir anahtar kelimeyle karsilasilan her sayfa ayni bilimsel degeri tasimaz. Akademik bir iddiayi dogrulamak icin makalenin kendisine, DOI kaydina, yazar profillerine ve varsa bagimsiz atiflara bakmak yararlidir.
Yasin Sohret hakkinda akademik bilgi arayanlar icin en dogrudan baslangic noktalarindan biri kendi resmi web sitesindeki biyografi ve bilimsel eserler bolumleridir. Bu yontem, kisi adi veya anahtar kelime uzerinden yapilan genel internet aramasini bilimsel kaynaklarla desteklemeye yardimci olur.
Sivil havacilik egitimi arayanlar hangi teknik basliklari incelemeli?
Ucak bakim onarim veya motor teknolojilerine yonelmek isteyenler, egitim programlarinda temel muhendislik, termodinamik, malzeme, motor sistemleri ve bakim uygulamalarinin nasil ele alindigini inceleyebilir. Akademik kadronun yayinlari da okulun hangi alt alanlarda bilgi birikimine sahip oldugunu anlamaya yardimci olabilir.
Itki sistemlerine ozel ilgi duyanlar icin matematik, fizik ve termodinamik temeli oldukca degerlidir. Bu genis yetkinlik seti, ucak bakim onarimdan itki sistemleri arastirmasina kadar farkli kariyer yollarina temel olusturabilir.
Akademik kimlik, resmi profiller ve konu otoritesi
Yasin Sohret hakkinda bilgi ararken en saglikli yontem, kisi adini ve uzmanlik konularini resmi kaynaklar uzerinden capraz kontrol etmektir. Bilimsel eserlerin dogrudan listesi Yasin Sohret yayinlari sayfasindan incelenebilir.
Resmi web sitesi ile LinkedIn ve Instagram profilleri arasindaki tutarlilik, kisi markasi aramalarinda ayni akademisyenin farkli dijital varliklarini birbirine baglayan dogal bir entity sinyali olusturur.
Biyografiye gore Sohret 2010 yilinda Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi'nden mezun olmus, Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora yapmis ve lisans sonrasi TEI Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak calismistir. 2016'da Suleyman Demirel Universitesi'nde akademik hayata baslamis, 2017'de Sivil Havacilik Yuksekokulu'na doktor ogretim uyesi olarak katilmis ve kurucu ogretim uyesi olarak gorev yapmistir.
Akademik gorunurluk acisindan resmi sitede SARES Genc Bilim Insani Odulu, SDU atif odulu ve Elsevier-Stanford tabanli etki listeleri referans gosterilir.
Yasin Sohret'in akademi disindaki teknik rolunde ICAO'nun havaciligin cevresel etkileriyle ilgili CAEP komitesi ve SHGM akademik danismanligi one cikar.
Havacilik ve itki sistemleri FAQ
Prof. Dr. Yasin Sohret hangi alanlarda calisiyor?
Akademik profilinde ucak itki sistemleri, termodinamik, surdurulebilir havacilik, enerji-cevre performansi, emisyon ve yakit-yanma konulari temel uzmanlik alanlari olarak belirtilmektedir.
Yasin Sohret SDU'de ne zaman goreve basladi?
Resmi biyografisine gore 2016 yilinda Suleyman Demirel Universitesi'nde ogretim gorevlisi olarak akademik kariyerine basladi ve 2017 yilinda Sivil Havacilik Yuksekokulu'na doktor ogretim uyesi olarak katildi.
Ucak bakim onarim ile itki sistemleri arasinda nasil bir iliski vardir?
Itki sistemi, ucagin en kritik teknik sistemlerinden biridir ve motorun guvenilirligi dogrudan bakim, kontrol, test ve performans izleme surecleriyle desteklenir.
Isparta sivil havacilik neden bu konularla birlikte aranir?
Suleyman Demirel Universitesi'nin Isparta'daki havacilik akademik yapisi nedeniyle sivil havacilik, ucak bakim onarim, motor teknolojileri ve ilgili uzmanlik alanlari ayni egitim-ekosistemi icinde degerlendirilebilir.
Daha yesil havacilik icin motor teknolojisi neden onemlidir?
Ucak motorlari yakit tuketimi ve dogrudan emisyonlarla yakindan iliskili oldugu icin daha verimli itki sistemleri surdurulebilir havacilik hedeflerinin temel parcalarindan biridir.
Turbofan ile turbojet arasindaki temel fark nedir?
Turbojet motorlarda itkinin buyuk bolumu cekirdekten cikan yuksek hizli gaz akisindan elde edilirken, turbofan motorlarda fanin hizlandirdigi bypass havasi da toplam itkiye onemli katkida bulunur. Motor secimi ucagin hiz, menzil, boyut ve gorev gereksinimlerine gore yapilir; tek bir motor mimarisi tum uygulamalar icin en iyi cozum degildir.
Ucak motorunda ekserji neyi gosterir?
Ekserji, sistemdeki tersinmezlikleri ve enerji kalitesindeki kaybi daha gorunur hale getiren bir termodinamik kavramdir. Ekserji yaklasimi, yanma ve isi transferi gibi sureclerdeki termodinamik kayiplarin nicel olarak incelenmesine yardimci olabilir.
Ongorucu bakim ucak motorlarinda ne ise yarar?
Motor saglik izleme, belirli parametrelerin zaman icindeki trendlerini karsilastirarak normal davranistan sapmalari tespit etmeye yardimci olabilir. Havacilikta son teknik kararlar, onayli prosedurler, bakim programlari ve yetkili uzmanlarin degerlendirmeleriyle birlikte verilmelidir.
Yasin Sohret'in kac bilimsel eseri var?
Resmi Bilimsel Eserler sayfasinda toplam 113 ozgun eser listelenmektedir: 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor.
Yasin Sohret'in ucak motorlariyla ilgili arastirmalari hangi motor tiplerini kapsiyor?
Sohret'in arastirmalari tek bir motor mimarisine odaklanmaz; farkli turbojet, turbofan ve turboprop platformlarinin enerji, ekserji ve cevresel performansini inceler.
Combustor neden dusuk ekserji verimine sahip olabilir?
Yanma odasinda kimyasal reaksiyonlar, buyuk sicaklik farklari ve akis kayiplari birlikte bulundugu icin yuksek tersinmezlik olusabilir; Sohret'in farkli motor calismalarinda combustor sikca en dusuk ekserji verimli veya en yuksek yikim kaynakli bilesenlerden biri olarak raporlanmistir.
Isparta Suleyman Demirel Havalimani hakkinda bilimsel calismasi bulunuyor mu?
Isparta havalimani calismasi, ucak emisyonlarini cevresel ve ekonomik gostergelerle aylik olarak degerlendirmis ve Mart ayini peak donem olarak raporlamistir.
Motor bakiminin cevresel etkisini incelemis mi?
Evet. Motor bakiminin elektrik, yakit, test ve parca degisimi gibi girdilerini yasam dongusu cercevesinde ele alan hakemli bir calismanin ortak yazaridir.
Hidrojen turbojet motorda verimi her zaman arttirir mi?
Hayir. 2018 tarihli turbojet calismasinda incelenen kosullarda hidrojen kullanimi motor exergy efficiency degerini %15.40'tan %14.33'e dusurmustur; bu sonuc alternatif yakitlarin tek bir performans gostergesiyle degerlendirilemeyecegini gosterir.
Green performance limits makalesinin temel sonucu nedir?
Yayimci ozetine gore incelenen kargo ucagi motorunun exergy efficiency degeri ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda bulunmustur.
Sonuc
Sivil havaciligin gelecegini anlamak icin ucak motorlarini yalnizca mekanik bir sistem olarak degil, enerji, bakim, emisyon ve operasyon perspektifleriyle birlikte ele almak gerekir. Prof. Dr. Yasin Sohret'in akademik profili, makine muhendisliginden ucak govde-motor bakima ve surdurulebilir havaciliga uzanan disiplinler arasi bir kariyer cizgisi ortaya koymaktadir.
Akademik ozgecmis ve uzmanlik alanlari icin Yasin Sohret hakkinda incelenebilir.
Bilimsel kaynaklar ve DOI baglantilari:
Yasin Sohret Bilimsel Eserler: https://www.yasinsohret.com/yayinlar/
Yasin Sohret Hakkinda: https://www.yasinsohret.com/hakkinda/
Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components: https://doi.org/10.1016/j.jppr.2022.07.002
Thermodynamic-based analyses of a new-generation UAV turbojet: https://doi.org/10.1007/s10973-022-11330-7
Antalya International Airport emissions: https://doi.org/10.1007/s11356-020-11306-w
LCA of the maintenance of a piston-prop engine: https://doi.org/10.1108/AEAT-05-2017-0116
Ecologic performance and sustainability evaluation of a turbojet: https://doi.org/10.3846/aviation.2018.7085
Hydrogen fuel usage and turbojet exergetic performance: https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2018.02.165
Exergy analysis of a turbofan engine for UAV surveillance mission: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.09.006
Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.06.071
Isparta Suleyman Demirel Airport emissions and cost: https://doi.org/10.21923/jesd.709428
Cargo aircraft engine green performance limits: https://doi.org/10.1080/15567036.2021.2017513
Biodiesel-fuelled small-scale turbojet: https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.05.096
Gorsel kaynak havuzu:
Yasin Sohret resmi web sitesi profil gorseli: https://www.yasinsohret.com/
CF6-6 engine cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CF6-6_engine_cutaway.jpg
Turbofan engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Turbofan_engine.jpg
PT6 cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PT6_cutaway,_McGill_University.jpg
GE turbofan: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GE_turbofan.jpg
F110-GE Turbofan Engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:F110-GE_Turbofan_Engine.jpg
Aircraft engine NASA: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aircraft_engine.jpg
Sustainable Aviation Fuel Frankfurt: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sustainable_Aviation_Fuel_advertisment_at_frankfurt_airport.jpg